Jednorazowe odszkodowanie dla poszkodowanego w wypadku przy pracy

Jednorazowe odszkodowanie

- kto wypłaca i kiedy się należy?

Jednorazowe odszkodowanie jest świadczeniem przysługującym z ZUS-u w związku z zaistnieniem wypadku przy pracy na zasadach określonych w tzw. Ustawie wypadkowej. Oznacza to, że muszą zostać spełnione pewne warunki, aby w ogóle mieć prawo do ubiegania się o nie. Z tego też względu niniejszy artykuł zostanie poświęcony zagadnieniu: kto i kiedy wypłaca odszkodowanie. Pozwoli to na usystematyzowanie wiedzy w tym zakresie i ułatwi podjęcie stosownych działań w sytuacji zaistnienia wypadku przy pracy.

Po pierwsze - sklasyfikuj zdarzenie

Do tego, czy w ogóle przysługuje nam prawo do ubiegania się o jednorazowe odszkodowanie, jest zweryfikowanie czy dane zdarzenie spełnia łącznie wszystkie przesłanki definicji wypadku przy pracy. Aby tak się stało, wypadek musi mieć przede wszystkim związek z pracą. Ponadto powinien cechować się nagłością, być wywołany przyczyną zewnętrzną oraz powodować uraz bądź śmierć.

Po drugie - zweryfikuj czy podlegasz ubezpieczeniu wypadkowemu

Co do zasady, w przypadku zaistnienia wypadku przy pracy, osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, bądź umowy zlecenia mają prawo do ubiegania się o świadczenia wypadkowe i to już od pierwszego dnia pracy. Prawa takiego nie będą mieć osoby, które wykonują obowiązki na podstawie umowy o dzieło bądź nie mają odprowadzanych składek do ZUS-u (tzw. praca "na czarno").

Po trzecie - zadbaj o sporządzenie dokumentacji powypadkowej

Podstawowym dokumentem uprawniającym do ubiegania się o świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, w tym jednorazowe odszkodowanie, jest protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (w przypadku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę) bądź karta wypadku (w przypadku zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia). Istotne znaczenie ma nie tylko sam fakt jego sporządzenia, ale również zawarte w nim zapisy - przede wszystkim w kwestii uznania przez pracodawcę/zleceniodawcę czy dane zdarzenie jest wypadkiem przy pracy, czy też nie.

Po czwarte - zweryfikuj wystąpienie przesłanek wykluczających możliwość uzyskania odszkodowania

Przepisy prawa określają sytuacje, w których nie przysługuje nam prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Zaliczyć do nich należy:

  • udowodnione naruszenie przez poszkodowanego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa - trzeba mieć jednak na uwadze, że aby pozbawić się możliwości uzyskania świadczeń wypadkowych, powyższe naruszenie musi być jedyną i wyłączną przyczyną zdarzenia
  • stan nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, który w znacznym stopniu przyczynia się do spowodowania wypadku - w tym przypadku obie wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie, w przeciwnym razie wyłączenie nie będzie miało zastosowania; kwestią sporną pozostaje jedynie właściwe zinterpretowanie "znacznego" przyczynienia się do wypadku.

Ponadto, ZUS może odmówić przyznania jednorazowego odszkodowania w przypadku:

  • braku protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, bądź karty wypadku
  • nieuznania w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy bądź karcie wypadku zdarzenia za wypadek przy pracy
  • gdy protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, bądź karta wypadku zawierają stwierdzenia bezpodstawne

Po piąte - zweryfikuj czy doznałeś długotrwałego lub trwałego uszczerbku na zdrowiu

Jeżeli w wyniku wypadku przy pracy doznałeś urazu, który nie spowodował uszczerbku na Twoim zdrowiu ZUS określi go na poziomie 0%, a to z kolei oznacza, że nie zostanie wypłacone jednorazowe odszkodowanie. Odszkodowanie to jest świadczeniem wypłacanym przez ZUS, o ile zostaną spełnione określone przepisami prawa warunki (wymienione powyżej). W przypadku, gdy nasze leczenie zostanie zakończone bądź rokowania co do poprawy stanu zdrowia są negatywne można rozpocząć procedurę ubiegania się o omawiane świadczenie. 

Wniosek o przyznanie jednorazowego odszkodowania poszkodowany składa samodzielnie bądź za pośrednictwem płatnika składek (pracodawcy/zleceniodawcy). Do wniosku należy załączyć pełną dokumentację medyczną z leczenia powypadkowego wraz z zaświadczeniem o stanie zdrowia (druk OL-9), opcjonalnie protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy lub kartę wypadku. Po złożeniu kompletnego wniosku ZUS wzywa poszkodowanego na osobiste badanie, na podstawie którego sporządzane jest orzeczenie w sprawie procentowego uszczerbku na zdrowiu z tytułu wypadku przy pracy (uszczerbek na zdrowiu określany jest na podstawie tabeli uszczerbków na zdrowiu stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania).

W przypadku gdy nie zgadzamy się z wysokością orzeczonego uszczerbku na zdrowiu przysługuje nam prawo do złożenia sprzeciwu w terminie 14 dni od dnia otrzymania dokumentu. Jeżeli skorzystamy z takiej możliwości ZUS wezwie nas ponownie na osobiste badanie, a orzeczenie zostanie sporządzone przez komisję lekarską. W sytuacji, gdy nadal będziemy chcieli kwestionować wysokość orzeczonego uszczerbku pozostanie nam jedynie możliwość drogi sądowej. Jeżeli sprzeciw nie zostanie złożony, ZUS wyda decyzję o przyznaniu jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Kwota świadczenia uzależniona jest od wysokości określonego uszczerbku na zdrowiu. Aktualnie (od 1 kwietnia 2018 r.) za 1% uszczerbku na zdrowiu przysługuje 854 zł.

Jednorazowe odszkodowanie a śmiertelny wypadek przy pracy

W przypadku gdy mamy do czynienia z wypadkiem przy pracy ze skutkiem śmiertelnym jednorazowe odszkodowanie przysługuje uprawnionym członkom rodziny zmarłego. W przeciwieństwie do postępowań związanych z powstaniem uszczerbku na zdrowiu ZUS nie może odmówić przyznania świadczenia: 

  • jeżeli do wypadku doszło w wyniku udowodnionego naruszenia przez poszkodowanego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia
  • spowodowanego przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa
  • wskutek pozostawania w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, co w znacznym stopniu przyczyniło się do jego zaistnienia. 

Aktualnie (od 1 kwietnia 2018 r.) jednorazowe odszkodowanie dla uprawnionych członków rodziny przysługuje w następujących wysokościach:

  • 76 887 zł (w przypadku, gdy uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego);
  • 38 444 zł (w przypadku, gdy uprawniony jest członek rodziny zmarłego inny niż małżonek lub dziecko);
  • 76 887 zł (w przypadku, gdy uprawnieni są równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego oraz 14 950 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na każde z tych dzieci);
  • 76 887 zł (w przypadku, gdy uprawnionych jest równocześnie dwoje lub więcej dzieci zmarłego oraz 14 950 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugie i każde następne dziecko);
  • 4 950 zł (w przypadku, gdy obok małżonka lub dzieci uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego, każdemu z nich niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom);
  • 38 444 zł (w przypadku, gdy uprawnieni są tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego, oraz 14 950 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugiego i każdego następnego uprawnionego).

Jak wskazano powyżej, uzyskanie jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy może czasem przysporzyć wielu trudności. Dlatego jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości czy przysługuje Ci prawo do otrzymania omawianego świadczenia skontaktuj się z profesjonalnym pełnomocnikiem, który zweryfikuje Twój przypadek i przedstawi propozycje możliwych działań.

Helpfind.pl - Katarzyna Paszenda - redaktor

Starszy doradca odszkodowawczy, specjalistka w dziedzinie szkód korporacyjnych. Ukończyła studia na Uniwersytecie Wrocławskim na kierunku administracja.

Helpfind.pl - odszkodowania online - logo

Średnia ocena: 5.00

bezpłatny przewodnik

Przewodnik

Dochodzenie odszkodowań

pobierz
za darmo

Przewodnik