/

Finanse
Emerytura mundurowa – kto skorzysta na wcześniejszym zakończeniu służby?

Emerytura mundurowa – kto skorzysta na wcześniejszym zakończeniu służby?

Dominika Krysiak

Dominika Krysiak

29.08.2025

Sprawdź, czy możesz uzyskać prawo do wyższej emerytury

Zobacz, czy się kwalifikujesz

logo google

4,6/617 opinii

Twoje dane są u nas bezpieczne

Emerytura mundurowa to specjalne świadczenie przysługujące funkcjonariuszom służb mundurowych, które różni się od powszechnego systemu emerytalnego ZUS. Jej wysokość zależy przede wszystkim od długości służby i podstawy wymiaru. Sprawdź, z czym wiąże się przejście na emeryturę mundurową.

Czym jest emerytura mundurowa?

Emerytura mundurowa to szczególny rodzaj świadczenia emerytalnego, który dotyczy funkcjonariuszy służb mundurowych. Jest to rozwiązanie oparte na odrębnych ustawach i zasadach, dzięki czemu emeryt mundurowy nabywa prawo do emerytury szybciej niż osoby objęte systemem powszechnym. Kluczowe znaczenie ma tu status funkcjonariusza oraz przebieg służby, a nie okresy składkowe w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W praktyce oznacza to, że świadczenie emerytalne finansowane jest bezpośrednio z budżetu państwa, a jego wysokość zależy głównie od stażu służby i podstawy wymiaru emerytury. To sprawia, że emerytura mundurowa stanowi odrębną kategorię zabezpieczenia społecznego, dostosowaną do specyfiki zawodów wymagających pełnej dyspozycyjności, ryzyka oraz gotowości do działań w trudnych warunkach.

Jakie są zasady przyznawania emerytury mundurowej?

Uprawnienia emerytalne funkcjonariuszy wynikają z odrębnych ustaw i różnią się od systemu powszechnego.

O przyznaniu świadczenia decyduje przede wszystkim staż służby oraz okoliczności zwolnienia ze służby. Ważne jest także, aby w dniu zwolnienia funkcjonariusza lub w dniu złożenia wniosku spełnione były wymagane warunki.

Najważniejsze zasady dotyczące przyznawania emerytury mundurowej:

  • Staż służby – kluczowym kryterium są lata aktywnej służby. Im dłuższy okres, tym wyższa wysługa emerytalna.
  • Długoletnia służba – funkcjonariusz może nabyć prawo do emerytury wcześniej niż w systemie powszechnym, jeśli osiągnie wymagany staż. W zależności od momentu przyjęcia do służby obowiązuje 15 lub 25 lat, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie.
  • Uwzględnienie pełnych miesięcy – przy ustalaniu wysługi liczą się nie tylko lata, ale także pełne miesiące pracy w danej formacji. Dzięki temu nawet krótsze okresu służby mają wpływ na końcową wysokość świadczenia.
  • Okoliczności zwolnienia – w dniu zwolnienia funkcjonariusza analizowane są powody zakończenia służby, które mogą wpływać na prawo do świadczenia. Mogą one decydować o nabyciu prawa do świadczenia lub jego wysokości.
  • Uprawnienia rodzin – w określonych przypadkach prawo do emerytury mundurowej przechodzi także na członków ich rodzin. Dotyczy m.in. sytuacji śmierci funkcjonariusza, kiedy małżonek lub dzieci mogą ubiegać się o świadczenie rodzinne.

Rodzaje emerytur mundurowych

Emerytury mundurowe obejmują różne grupy zawodowe, a zasady ich przyznawania są określone w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji i innych służb. Każda formacja ma swoją specyfikę służby, dlatego rozwiązania prawne dostosowano do ryzyka i charakteru wykonywanych obowiązków.

Do najważniejszych rodzajów emerytur mundurowych należą:

  • Emerytura dla funkcjonariuszy Policji – świadczenia przyznawane na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji oraz ich rodzin.
  • Emerytura dla funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej – emerytura uwzględniająca charakter działań ratowniczych i pełną dyspozycyjność strażaków.
  • Emerytura dla funkcjonariuszy Straży Granicznej – świadczenia dla funkcjonariuszy odpowiedzialnych za ochronę granic państwa.
  • Emerytura dla funkcjonariuszy Służby Więziennej – emerytura związana z wykonywaniem obowiązków w zakładach karnych i aresztach śledczych.
  • Emerytura dla funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej – rozwiązania obejmujące funkcjonariuszy administracji skarbowej i celnej.
  • Emerytura dla funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa – emerytura przewidziana dla formacji zajmującej się ochroną osób pełniących najważniejsze funkcje w administracji państwowej.
  • Emerytura dla funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej – świadczenia dla funkcjonariuszy zabezpieczających pracę parlamentu.
  • Emerytura dla funkcjonariuszy Żołnierzy zawodowych – system emerytalny odrębny, ale zbliżony do rozwiązań przewidzianych dla innych służb mundurowych.

Jakie różnice występują w emeryturach mundurowych przed i po 2013 roku?

Zmiany wprowadzone w 2013 roku całkowicie zmieniły zasady zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy służb mundurowych. Wcześniej emerytura była dostępna już po 15 latach służby, ale nowe przepisy wprowadziły bardziej rygorystyczne kryteria.

Najważniejsze różnice:

  • Staż służby – funkcjonariusze przyjęci do służby przed 2013 rokiem mogą uzyskać prawo do emerytury po 15 latach, a ci, którzy rozpoczęli służbę później, dopiero po 25 latach.
  • Wiek emerytalny – w nowych zasadach obowiązuje minimalny próg 55 lat życia, którego wcześniej nie było.
  • Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA – rozlicza świadczenia dla osób objętych wcześniejszym systemem, podczas gdy nowe rozwiązania w większym stopniu powiązane są z funduszem ubezpieczeń społecznych.
  • Okresy składkowe – w systemie po 2012 roku większą rolę odgrywa dokładne ustalanie okresów składkowych i nieskładkowych.

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym, art. 18a. [Funkcjonariusze przyjęci do służby po 31 grudnia 2012 roku]

1. Funkcjonariuszowi przyjętemu po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2012 r. do służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub w Służbie Więziennej emerytura przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w niniejszym rozdziale. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do funkcjonariusza przyjętego do służby po dniu 31 grudnia 2012 r., jeżeli przed tym przyjęciem: 1) pełnił służbę w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Celnej, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej, do której został przyjęty przed dniem 1 stycznia 2013 r.; 2) pełnił zawodową służbę wojskową lub służbę kandydacką, do której został powołany przed dniem 1 stycznia 2013 r.

Źródło: https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/zaopatrzenie-emerytalne-funkcjonariuszy-policji-agencji-16795918/dz-2-roz-1-a

Na jaką wysokość świadczeń mogą liczyć emeryci mundurowi?

Wysokość świadczenia emerytalnego dla funkcjonariuszy służb mundurowych zależy od wielu czynników. Kluczową rolę odgrywa tutaj staż służby, a także elementy wchodzące w podstawę wymiaru emerytury. Na łączną kwotę świadczenia wpływają również dodatki wynikające z pełnionych obowiązków oraz okoliczności zakończenia służby.

Najważniejsze czynniki decydujące o wysokości emerytury mundurowej:

  • Podstawa wymiaru emerytury – najczęściej ustalana na podstawie uposażenia otrzymywanego w okresie poprzedzającym zwolnienie ze służby.
  • Staż służby i wysługa emerytalna – im dłuższy okres pełnienia obowiązków, tym wyższe świadczenie emerytalne.
  • Uwzględnienie pełnych miesięcy – przy obliczaniu wysokości świadczenia liczą się nie tylko lata, ale również pełne miesiące służby.
  • Dodatkowe składniki – na ostateczną wysokość emerytury mogą wpływać różne elementy uposażenia oraz szczególne warunki wykonywanej pracy.

Warto wiedzieć

Wysokość emerytury mundurowej nie jest stała – zależy od indywidualnych warunków służby oraz sposobu ustalenia podstawy wymiaru. Dzięki temu świadczenie jest dostosowane do realnego przebiegu kariery funkcjonariusza i jego sytuacji w dniu zakończenia służby.

Jakie są zasady dorabiania na emeryturze mundurowej?

Emeryt mundurowy zachowuje prawo do świadczenia emerytalnego, nawet jeśli podejmie dodatkową pracę. Regulacje różnią się jednak od tych obowiązujących w systemie powszechnym i określają, w jakich sytuacjach dodatkowy przychód może wpływać na wysokość świadczeń. Dzięki temu przepisy zapewniają równowagę między możliwością dorabiania a ochroną podstawowych uprawnień emerytalnych.

W przypadku zatrudnienia w instytucjach objętych funduszem ubezpieczeń społecznych, emeryt podlega zasadom tego systemu. Oznacza to m.in. obowiązek odprowadzania składek oraz stosowanie limitów przychodu, które mogą skutkować częściowym zawieszeniem lub zmniejszeniem świadczenia emerytalnego. Regulacje te są dostosowane do specyfiki emerytur mundurowych, które nie są oparte na okresach składkowych w takim samym stopniu, jak świadczenia z ZUS.

Przy rozliczaniu dodatkowej aktywności zawodowej istotne jest także uwzględnienie pełnych miesięcy, co pozwala na dokładne ustalenie wpływu przychodu na wypłatę świadczeń. W praktyce oznacza to, że emeryt może korzystać z dodatkowych źródeł dochodu, o ile przestrzega limitów i zasad wskazanych w ustawie. Dzięki temu dorabianie nie pozbawia prawa do podstawowego świadczenia emerytalnego, a jedynie reguluje sposób jego wypłaty.

Czy emeryci mundurowi mogą pobierać dwa świadczenia emerytalne?

Jeżeli emeryt mundurowy posiada udokumentowane okresy pracy poza służbą, może mieć uprawnienia do drugiego świadczenia z systemu powszechnego.

W takiej sytuacji wysokość emerytury z ZUS obliczana jest na podstawie zasad ogólnych i uwzględnia zebrane składki oraz wiek, w którym zainteresowany złożył wniosek o emeryturę. Rozwiązanie to pozwala na połączenie świadczenia mundurowego z powszechnym, choć oba systemy funkcjonują niezależnie od siebie.

Pamiętaj!

Przepisy przewidują różne możliwości w zależności od indywidualnej sytuacji emeryta, jego przebiegu kariery zawodowej i okresów ubezpieczeniowych. Dlatego decyzja o przyznaniu dwóch świadczeń zależy od spełnienia warunków określonych w ustawie oraz od interpretacji prawa w konkretnym przypadku. Dzięki temu system zachowuje równowagę między ochroną uprawnień emerytalnych a zasadami obowiązującymi w funduszu ubezpieczeń społecznych.

Masz wcześniejszą emeryturę? Dowiedz się, czy możesz uzyskać wyższe świadczenie

Wielu emerytów, którzy zakończyli pracę zawodową na podstawie wcześniejszych przepisów, nie zdaje sobie sprawy, że ich świadczenie emerytalne może być zaniżone.

Dotyczy to osób, których emerytura została obliczona według zasad obowiązujących przed 2012 rokiem. W praktyce oznacza to, że niektóre grupy zawodowe (górnicy, nauczyciele, kolejarze czy osoby pracujące w warunkach szczególnych) mogą ubiegać się o ponowne przeliczenie emerytury i odzyskanie należnych środków.

Do takiej możliwości uprawnione są osoby, które:

  • złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku,
  • otrzymały decyzję o emeryturze powszechnej po 1 stycznia 2013 roku,
  • należą do grup z wcześniejszymi uprawnieniami emerytalnymi.

Jeżeli podejrzewasz, że Twoje świadczenie zostało obliczone niekorzystnie, możesz skorzystać ze wsparcia ekspertów. Specjaliści Helpfind zajmą się analizą Twoich dokumentów i całą procedurą związaną z przeliczeniem emerytury. W razie potrzeby przygotują także odpowiednie wnioski i będą reprezentować Cię przed ZUS lub sądem. Cały proces przeprowadzimy zdalnie, bez konieczności osobistych wizyt w urzędach.

Dlaczego warto zgłosić się po pomoc do Helpfind?

  • Reprezentujemy Cię w kontaktach z ZUS i sądem,
  • Sprawdzimy, czy Twoje świadczenie powinno zostać przeliczone,
  • Nawet jeśli nie posiadasz pełnej dokumentacji, pomożemy Ci w uzyskaniu brakujących dokumentów.
  • Wszystko odbywa się online, bez załatwiania formalności w urzędach.
  • Wynagrodzenie ustalane jest w przejrzystej formie, dzielimy je na 3 raty,
  • Średni wzrost emerytury po przeliczeniu to nawet 1200 zł miesięcznie, z możliwością wyrównania do trzech lat wstecz.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy funkcjonariusze Biura Ochrony Rządu mają prawo do emerytury mundurowej?

Funkcjonariusze Biura Ochrony Rządu byli objęci ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych, co oznaczało, że mogli korzystać z prawa do emerytury mundurowej. Po reformie i powstaniu Służby Ochrony Państwa zasady te zostały przeniesione na nową formację, a wcześniej nabyte uprawnienia BOR zachowały swoją ważność.

Czy dla funkcjonariuszy służb mundurowych dostępny jest kalkulator emerytalny?

Tak. Kalkulator emerytalny pozwala wstępnie oszacować wysokość świadczenia emerytalnego na podstawie stażu służby i podstawy wymiaru emerytury. Jest to jednak tylko narzędzie pomocnicze – dokładne wyliczenia zawsze dokonuje Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Czy emeryt mundurowy może podjąć działalność gospodarczą po zakończeniu służby?

Przepisy nie ograniczają możliwości prowadzenia działalności gospodarczej po przejściu na emeryturę mundurową. Funkcjonariusz, który zakończył służbę, może rozwijać własny biznes, pamiętając jedynie o obowiązkach podatkowych i ubezpieczeniowych związanych z tym rodzajem aktywności.

Dominika Krysiak

Dominika Krysiak

Na bieżąco śledzi oraz analizuje sytuację Frankowiczów w Polsce. Stara się poruszać te problemy oraz tematy, które najbardziej interesują osoby posiadające kredyt w helweckiej walucie. Prywatnie miłośniczka górskich wędrówek i dobrego amerykańskiego kina.

Poznajmy się

artykuły na naszym blogu

Wiedza o odzyskiwaniu odszkodowań

Najnowsza wiedza odszkodowawcza czeka na Ciebie. Znamy się na tym!

Czytaj więcej z tej kategorii
emerytura strażaka

28.08.2025

13 min

Emerytura strażaka – zasady przyznawania i najważniejsze informacje

Emerytura strażaka – warunki, wiek i staż służby. Sprawdź, jakie przepisy obowiązują w PSP i OSP....

Finanse

emerytura sędziego w stanie spoczynku

28.08.2025

14 min

Emerytura sędziego w stanie spoczynku – czym różni się od zwykłej emerytury?

Emerytura sędziego w stanie spoczynku to 75% ostatniego wynagrodzenia. Dowiedz się, czym różni się od zwykłej emerytury i kto może ją otrzymać....

Finanse

emerytura górnicza

26.08.2025

15 min

Emerytura górnicza – komu przysługuje i ile kosztuje świadczenie?

Sprawdź, komu przysługuje emerytura górnicza, jakie są wymagania stażowe i wiekowe oraz czym różni się od standardowej emerytury....

Finanse

empty_placeholder