UOKiK pod lupą: Banki sprawdzane za zdolność kredytową. Co to oznacza dla klientów?
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpoczął postępowanie wyjaśniające dotyczące metod obliczania zdolności kredytowej przez instytucje bankowe. Sprawa może okazać się kluczowa dla wszystkich planujących zaciągnięcie zobowiązania finansowego. Szczególnie istotny jest 14-dniowy termin, o którym wielu potencjalnych kredytobiorców nie wie, a który może znacząco wpłynąć na ich możliwości uzyskania finansowania.
Nowe postępowanie UOKiK: Dlaczego banki są badane?
Urząd wszczął dochodzenie koncentrujące się na zasadach wyliczania zdolności kredytowej i ich możliwym wpływie na konkurencyjność rynku. Głównym powodem interwencji są podejrzenia, że stosowany model scoringowy BIK może ograniczać rywalizację między instytucjami finansowymi. Prezes UOKiK, Tomasz Chróstny, podkreślił, że analiza kryteriów i warunków oceny zdolności kredytowej trwa już od kilku miesięcy.
Kontrolerzy szczególnie przyglądają się sposobom wykorzystywania przez banki informacji o zapytaniach kredytowych podczas oceny klientów. Według Urzędu, obecny mechanizm może działać antykonkurencyjnie, zniechęcając konsumentów do aktywnego poszukiwania najkorzystniejszych propozycji dostępnych na rynku.
Zdolność kredytowa pod znakiem zapytania: Jakie praktyki banków analizuje UOKiK?
Kontrola koncentruje się głównie na praktyce obniżania oceny BIK przy składaniu wielu wniosków kredytowych w krótkim czasie. Urząd kwestionuje zasadność wpływu samych zapytań na ocenę zdolności kredytowej klienta, niezależnie od finalnej decyzji banku.
Biuro Informacji Kredytowej wyjaśnia, że na scoring wpływa wiele czynników:
- terminowość spłat,
- korzystanie z kart kredytowych i limitów,
- doświadczenie kredytowe,
- liczba złożonych wniosków.
BIK zaznacza jednak, że wnioski o ten sam rodzaj kredytu składane w ciągu 14 dni są traktowane jako pojedyncze zapytanie, co pozwala klientom na porównywanie ofert bez negatywnych konsekwencji.
Związek Banków Polskich przyjął komunikat UOKiK z niepokojem, argumentując, że sektor bankowy musi uwzględniać liczbę wniosków kredytowych, gdyż może to świadczyć o rzeczywistej zdolności klienta do regulowania zobowiązań. ZBP twierdzi, że brak możliwości analizy danych z zapytań pozbawiłby banki kluczowych informacji niezbędnych do właściwej oceny ryzyka.
Klienci banków, uwaga! Jak śledzić postępowanie UOKiK i na co zwrócić uwagę?
Działania kontrolne mogą mieć istotne znaczenie dla wszystkich korzystających z usług bankowych. Warto śledzić rozwój sytuacji, ponieważ wyniki kontroli mogą zmienić zarówno dostępność kredytów, jak i warunki ich przyznawania.
Kluczowy jest wspomniany 14-dniowy okres deduplikacji zapytań kredytowych, o którym – jak sugeruje UOKiK – wielu klientów i pośredników nie wiedziało. Z drugiej strony, przedstawiciele branży pośrednictwa twierdzą, że świadomość tego mechanizmu była powszechna, a osoby zainteresowane hipotekami często rozumiały konsekwencje licznych zapytań do BIK w krótkim czasie.
Planujesz kredyt? Porównaj oferty i warunki, zanim UOKiK zakończy badanie
Osoby rozważające zaciągnięcie zobowiązania powinny wykorzystać czas przed zakończeniem postępowania na dokładne zapoznanie się z propozycjami różnych instytucji finansowych, pamiętając o 14-dniowym okresie, w którym można składać wnioski bez pogorszenia oceny BIK.
Pośrednicy kredytowi zauważają, że rzadko zdarza się, by klienci aplikowali do wielu banków jednocześnie – w przypadku hipotek zazwyczaj ograniczają się do trzech-czterech instytucji. Trudno jednak ocenić, na ile obniżenie scoringu przy składaniu kilku wniosków po upływie 14-dniowego terminu faktycznie pogarsza warunki kredytowania.
Przejrzystość na rynku kredytowym: Jakie zmiany może przynieść interwencja UOKiK?
Postępowanie może zwiększyć transparentność rynku kredytowego. Obecnie instytucje finansowe nie informują klientów o dokładnej konstrukcji modelu scoringowego, traktując go jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Interwencja urzędu mogłaby doprowadzić do większej jawności w tym obszarze.
Potencjalne modyfikacje mogą dotyczyć wykorzystywania informacji o zapytaniach kredytowych. UOKiK może zalecić zmianę obecnych praktyk, umożliwiając konsumentom swobodniejsze porównywanie ofert bez ryzyka pogorszenia swojej oceny kredytowej.
Rynek kredytowy w Polsce pod wpływem kontroli UOKiK. Co dalej?
Dochodzenie znajduje się obecnie we wczesnej fazie, jednak jego rezultaty mogą mieć daleko idące konsekwencje dla całego sektora kredytowego w kraju. Zarówno instytucje finansowe, jak i ich klienci, powinni uważnie monitorować rozwój wydarzeń.
Konsekwencje dla banków: Co się stanie, jeśli UOKiK wykryje nieprawidłowości?
Stwierdzenie nieprawidłowości w praktykach bankowych może skutkować:
- karami finansowymi,
- nakazem zmiany kwestionowanych procedur,
- koniecznością modyfikacji modeli scoringowych,
- zmianą metod oceny zdolności kredytowej,
- większą transparentnością wobec klientów.
ZBP podkreśla, że zapytania kredytowe stanowią istotny wskaźnik aktywności finansowej konsumenta. Statystyki pokazują, że osoby często poszukujące pożyczek cechują się podwyższonym ryzykiem nieterminowych spłat. Sektor bankowy obawia się, że ograniczenie wykorzystania tych danych utrudni prawidłową ocenę ryzyka.
Przyszłość kredytów: Jak badanie UOKiK wpłynie na dostępność i warunki kredytowania?
Efekty postępowania mogą zmienić zarówno dostępność finansowania, jak i warunki jego udzielania. Z jednej strony, większa przejrzystość może poprawić sytuację konsumentów, z drugiej – banki ostrzegają, że ograniczenie dostępu do kompletnych danych o historii zapytań kredytowych może zwiększyć ryzyko nadmiernego zadłużenia klientów.
Ostateczne konsekwencje będą zależeć od wyników kontroli i ewentualnych rekomendacji dla sektora bankowego. Klienci powinni na bieżąco śledzić rozwój sytuacji i dostosowywać swoje strategie poszukiwania kredytów do zmieniających się realiów rynkowych.
