Do czego służy harmonogram spłaty kredytu i co w nim jest?

Harmonogram spłaty kredytu to plan spłaty zobowiązania, który bank dołącza do umowy kredytowej i przekazuje kredytobiorcy przy każdym kredycie spłacanym w ratach. Z tego dokumentu odczytasz, ile zapłacisz w każdym miesiącu i ile długu zostaje Ci do spłaty.

Czym jest harmonogram spłaty kredytu?

Harmonogram spłaty kredytu to dokument, który bank przygotowuje jako część umowy kredytowej. Określa plan spłaty zadłużenia (rozkład kolejnych rat na cały okres kredytowania). Dzięki niemu wiesz, jaką kwotę i w jakim terminie musisz przelać na rachunek kredytowy w każdym miesiącu.

Harmonogram spłat ma zazwyczaj formę tabeli. Zawiera najważniejsze informacje: datę spłaty, wysokość raty i kwotę, która została Ci jeszcze do uregulowania. Taką rozpiskę otrzymasz przy każdym zobowiązaniu spłacanym ratalnie (kredyt gotówkowy, kredyt hipoteczny, kredyt samochodowy lub kredyt konsolidacyjny).

Inaczej wygląda to w przypadku chwilówek, czyli krótkoterminowych pożyczek. Opiewają zwykle na niższe kwoty i mają krótki okres spłaty, często maksymalnie 30-dniowy. Przy takim zobowiązaniu możesz nie otrzymać rozszerzonego spisu, a jedynie termin i kwotę jednorazowej spłaty.

Warto wiedzieć
To jak wygląda harmonogram spłaty, zależy od rodzaju zobowiązania i typu rat – inaczej zostanie rozpisany kredyt gotówkowy, a inaczej kredyt hipoteczny spłacany przez kilkadziesiąt lat.

Harmonogram spłaty kredytu a rodzaj rat

Nie tylko rodzaj zobowiązania ma wpływ na wygląd planu spłaty. Istotną kwestią jest również typ rat, dzięki którym kredytobiorca spłaca pożyczkę. Wyróżnia się trzy rodzaje modelu płatności:

• raty malejące (zmienne) – szczególnie popularny przy kredytach hipotecznych. Pierwsze raty są największe i spłaca się nimi głównie część odsetkową. Proporcja zmienia się w trakcie kolejnych spłat, a same raty są coraz niższe,
• raty balonowe – rodzaj rat występujący najrzadziej, stosowany w przypadku pożyczki celowej (zazwyczaj na zakup samochodu lub innego pojazdu). Wszystkie raty, z wyjątkiem ostatniej, mają stały poziom (wpłata zamykająca zobowiązanie jest największa),
• raty stałe (annuitetowe) – rata kredytu w tym przypadku jest stała przez określony w umowie okres czasu (zmienia się tylko część odsetkowa oraz kapitałowa).

Co zawiera harmonogram spłaty kredytu i jak go czytać?

W harmonogramie spłaty kredytu znajdziesz szczegółowe dane o każdej racie. Najważniejsze z nich to termin płatności raty oraz jej wysokość, ale dokument mówi znacznie więcej o strukturze Twojego zobowiązania.

Co znajdziemy w harmonogramie spłaty kredytu?

• numer umowy kredytowej oraz rodzaj kredytu,
• numer i termin płatności każdej raty,
• kwoty części kapitałowych rat oraz kwoty części odsetkowych rat – czyli rozbicie każdej raty na to, co pomniejsza dług i na wynagrodzenie banku,
• łączną kwotę raty do zapłaty (sumy części kapitałowej i odsetkowej),
• saldo kredytu pozostałe do spłaty po zapłacie raty,
• aktualne oprocentowanie oraz numer rachunku kredytowego, na który trafiają comiesięczne raty,
• datę uruchomienia kredytu i wypłaty środków.

Podczas przeglądania dokumentu zwróć uwagę na proporcję kapitału i odsetek. W wielu kredytach na początku spłaty rata odsetkowa jest wyższa od kapitałowej, ale z czasem ta proporcja się odwraca. Coraz większa część przelewu realnie obniża kwotę kredytu. Z dokumentu odczytasz więc koszt danego miesiąca, a przy okazji również tempo spłaty kapitału.

Gdzie sprawdzić harmonogram spłaty?

Pierwszy raz otrzymasz harmonogram spłaty razem z umową kredytową – papierowo w oddziale, listownie na wskazany adres albo elektronicznie.

Później aktualny plan spłaty najwygodniej sprawdzisz online. Poszczególne banki udostępniają harmonogram spłat po zalogowaniu do serwisu (w bankowości internetowej oraz w aplikacji mobilnej). Bank musi przekazać ci harmonogram na każde twoje żądanie. 

Jak wygląda harmonogram spłaty kredytu przy ratach równych i malejących?

Wygląd harmonogramu zależy w dużej mierze od rodzaju rat, którymi spłacasz zobowiązanie. Kredytobiorcy najczęściej wybierają jeden z dwóch modeli:

• Raty równe (annuitetowe) – wysokość miesięcznej raty pozostaje stała przez większość okresu spłaty, zmienia się jedynie proporcja kapitału i odsetek. Na początku spłacasz głównie odsetki, a rata kapitałowa jest niższa. Ten model ułatwia planowanie domowego budżetu, bo comiesięczne raty są przewidywalne.
• Raty malejące – stała pozostaje część kapitałowa, więc kolejne raty stopniowo maleją. Pierwsze raty są najwyższe, mocniej obciążają budżet na starcie i zwykle wymagają wyższej zdolności kredytowej. W zamian raty malejące prowadzą zazwyczaj do niższego całkowitego kosztu kredytu.

Rzadziej spotkamy raty balonowe – stosowane przy pożyczkach celowych (najczęściej na zakup pojazdu). Tu wszystkie raty poza ostatnią mają stały poziom, ale płatność zamykająca zobowiązanie jest zdecydowanie najwyższa.

Największą wagę rodzaj rat i oprocentowanie mają przy najdłuższych zobowiązaniach, czyli w przypadku kredytu hipotecznego.

Harmonogram spłaty kredytu hipotecznego – jak przebiega?

Harmonogram spłaty kredytu hipotecznego jest najbardziej rozbudowany ze wszystkich i może obejmować nawet kilkaset rat. Dokument rozpisuje termin i wysokość każdej raty, rozbicie na część kapitałową i odsetkową oraz saldo w całym okresie kredytowania.

Na kształt rozpiski wpływa kilka parametrów:

• wysokość udzielonego kredytu,
• długość okresu spłaty,
• wysokość wkładu własnego,
• rodzaj oprocentowania.

Zanim podpiszesz umowę, orientacyjne przyszłe raty oszacujesz samodzielnie. Pomóc w tym może kalkulator hipoteczny. Na podstawie kwoty kredytu, okresu spłaty i oprocentowania wygeneruje wstępny harmonogram z podziałem na kapitał i odsetki. Podobną symulację otrzymasz również u doradcy w banku albo pośredników kredytu hipotecznego.

Nadpłata kredytu a harmonogram spłaty – co wybrać?

Nadpłata kredytu zmniejsza saldo zadłużenia, a przez to obniża również odsetki naliczane od aktualnego salda. Zależnie od konstrukcji zobowiązania i Twojej decyzji efektem może być skrócenie okresu spłaty albo obniżenie wysokości raty. W obu sytuacjach bank przygotuje nowy harmonogram spłaty z uwzględnieniem zmienionych warunków.

Wybór między wariantami zależy od priorytetu. Skrócenie okresu kredytowania zwykle oferuje większe oszczędności na odsetkach, bo szybciej domykasz zobowiązanie. Niższa rata z kolei odciąża domowy budżet, choć całkowity koszt spada wtedy wolniej. Najwięcej zyskujesz, kiedy nadpłacasz kredyt na początku spłaty – wtedy bank liczy odsetki od najwyższego salda.

W przypadku kredytu konsumenckiego brak nowego harmonogramu po nadpłacie jest wskazywany jako jedno z możliwych uchybień wobec ustawy o kredycie konsumenckim.

Ustawa przewiduje sankcję kredytu darmowego,  w wyjątkowych sytuacjach, po spełnieniu ustawowych przesłanek, kredytobiorca może spłacić wyłącznie pożyczony kapitał, bez odsetek i pozostałych kosztów.

Kiedy harmonogram spłaty kredytu może ulec zmianie?

Podpisanie umowy nie znaczy, że plan spłaty pozostanie niezmienny przez cały okres kredytowania.

Harmonogram może ulec zmianie w kilku sytuacjach:

• zmiana wysokości oprocentowania – przy oprocentowaniu zmiennym zmiany oprocentowania przekładają się na koszt kredytu, a więc i na kwoty rat. Wtedy bank wydaje nowy harmonogram,
• nadpłata kredytu – skraca okres spłaty albo obniża ratę,
• wakacje kredytowe – czasowe zawieszenie spłaty rat, które zwykle wydłuża okres kredytowania,
• ewentualna karencja – okresowe zawieszenie spłaty kapitału lub całej raty. Przebieg spłaty po ewentualnej karencji również się zmienia,
• zmiana rodzaju rat lub oprocentowania – np. przejście z rat malejących na równe albo z oprocentowania zmiennego na stałe,
• zmiana terminu płatności raty na wniosek kredytobiorcy – część banków pozwala dopasować dzień spłaty np. do daty wypłaty.

Gdy o zmianę wnioskuje kredytobiorca, składa w banku wniosek, a nowe warunki mogą wymagać aneksu do umowy. Gdy harmonogram zmienia się z przyczyn niezależnych od klienta (na przykład po zmianie oprocentowania) bank sam przygotowuje i doręcza nowy dokument.

Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim konsument ma prawo w każdym czasie otrzymać bezpłatnie harmonogram spłaty przez cały czas obowiązywania umowy zawartej na czas określony.

Opóźnienie w spłacie a harmonogram i historia kredytowa

Opóźnienie w spłacie zwykle kosztuje – bank nalicza odsetki za zwłokę. Na sam harmonogram to jednak nie wpływa. Kar za opóźnienie rozpiska rat nie ujmuje, bo nie należą one ani do kapitału, ani do planowanych odsetek. Wiążą Cię więc pierwotne terminy płatności.

Skutki widoczne są w innym miejscu. Informacje o spłacie każdej raty banki przekazują do Biura informacji kredytowej (BIK), a terminowość to jeden z parametrów, na które patrzą instytucje finansowe, kiedy oceniają Twoją zdolność kredytową. Powtarzające się opóźnienia mogą więc obniżyć szanse na udzielenie kredytu w przyszłości.

Podejrzewasz, że w Twojej umowie kredytowej znajdują się błędy? Prześlij ją do bezpłatnej analizy w Helpfind

Jeśli spłacasz kredyt konsumencki i nie masz pewności, czy Twoja umowa oraz doręczane dokumenty (w tym harmonogram spłaty) są zgodne z przepisami, prześlij umowę kredytową do bezpłatnej analizy w Helpfind. Nasi specjaliści sprawdzą dokumentację pod kątem możliwych uchybień wobec ustawy o kredycie konsumenckim.

Po analizie otrzymasz informację od ekspertów i propozycję dalszego działania, dopasowaną do sytuacji w Twojej umowie.

Jak wygląda proces współpracy z Helpfind?

1. Przesyłasz umowę kredytu konsumenckiego wraz z dokumentacją do bezpłatnej analizy.
2. Nasi specjaliści weryfikują dokumenty pod kątem możliwych uchybień wobec ustawy o kredycie konsumenckim.
3. Otrzymujesz informację o wynikach analizy oraz propozycję dalszego postępowania.
4. Jeśli zdecydujesz się na współpracę, specjalista dobierze odpowiednią ścieżkę postępowania i przeprowadzi Cię przez kolejne kroki.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Materiał informacyjno-reklamowy. Ten artykuł został przygotowany przez Helpfind sp. z o.o. Zawiera informacje edukacyjne oraz opis usług świadczonych przez Helpfind. Treść ma charakter ogólny i nie stanowi porady prawnej. Przepisy dotyczące kredytów konsumenckich, kredytów hipotecznych i ubezpieczeń (w tym sankcji kredytu darmowego i zwrotu kosztów) podlegają zmianom oraz bieżącej wykładni sądowej. Artykuł uwzględnia stan prawny na dzień przygotowania materiału i nie zastępuje aktualnej analizy przepisów dla Twojej konkretnej umowy.

Administratorem Twoich danych osobowych jest Helpfind sp. z o.o. Twoje dane przetwarzamy w celu przeprowadzenia bezpłatnej analizy umowy kredytowej (podstawa: art. 6 ust. 1 lit. b RODO) oraz za Twoją zgodą w celu marketingowym (art. 6 ust. 1 lit. a RODO). Masz prawo dostępu, sprostowania, usunięcia danych, ograniczenia przetwarzania, sprzeciwu oraz przenoszenia danych.